Yürüteç Kullanımı: Doğru Yükseklik ve Güvenli Adım

Yürüteç, dengesi zayıflamış ya da bir bacağına tam yük veremeyen kişiye güven verir. Ama yanlış ayarlanmış bir yürüteç, kamburlaşmaya, bilek ağrısına ve düşme riskine yol açabilir. Aşağıdaki öneriler genel bilgidir. Yakınınız için hangi yürütecin uygun olduğuna, bacağa ne kadar yük verileceğine ve yürüme düzenine hekiminiz ya da fizyoterapistiniz karar verir. Onların anlattığı yöntem her zaman önceliklidir.

Tekerlekli mi, tekerleksiz mi: Farkı bilin

Yürüteçler kabaca iki gruba ayrılır. Hangisinin seçileceği, kişinin dengesine ve kol gücüne bağlıdır.

Bazı tekerlekli modellerde el freni ve oturma yeri bulunur. Bu özellikler kullanışlıdır ama freni kullanmayı bilmeyen birinde risk oluşturabilir. Seçim yaparken fizyoterapistinizin görüşünü alın.

Doğru yükseklik nasıl ayarlanır?

Yükseklik ayarı, güvenli kullanımın temelidir. Ayarı yakınınız ayaktayken ve günlük giydiği ayakkabıyla yapın.

1. Yakınınız yürütecin içinde dik dursun. Bir kişi yanında beklesin.
2. Kollar gevşekçe yanlara sarkıtılsın.
3. Tutma yerlerinin üst kısmı, bilekteki kıvrım hizasına gelsin.
4. Tutma yerlerini kavradığında dirsekler hafifçe bükülü olsun. Kollar dümdüz ya da çok kırık olmamalı.
5. Tüm ayakları aynı deliğe ayarlayın. Yaylı pimin her ayakta deliğe tam oturduğundan emin olun.

Bastonla yürüteç arasında geçiş yapan biri varsa, baston boyu ayarı rehberimize de göz atabilirsiniz. Mantık benzerdir.

Adım tekniği: Yürüteçle nasıl yürünür?

Tekerleksiz yürüteçte

1. Yürüteci kaldırıp yaklaşık bir adım boyu öne koyun. Dört ayağın da yere tam bastığından emin olun.
2. Önce zayıf ya da ağrılı bacakla yürütecin ortasına doğru adım atın.
3. Ellerle tutma yerlerine yüklenerek güçlü bacağı yanına getirin.
4. Ancak iki ayak yerleştikten sonra yürüteci yeniden kaldırın.

Tekerlekli yürüteçte

• Yürüteci küçük ve düzenli itişlerle ilerletin.
• Yürüteç gövdenizden fazla uzaklaşmasın. Kendinizi yürütecin içinde hissedin.
• Yokuşta ya da durmanız gerektiğinde freni kullanın.
• Oturma yeri varsa oturmadan önce frenleri mutlaka kilitleyin. Oturma yerindeyken kimse yürüteci itmesin.

Her iki türde kaçının

• Yürütecin ön çubuğuna kadar sokulmayın. Denge bozulur.
• Yürüteci çok öne atıp kollara asılmayın.
• Yere bakarak kamburlaşmayın. Başınız dik, bakışınız birkaç adım ileride olsun.
• Elinizde eşya taşımayın. Gerekirse yürütece takılan bir sepet ya da çanta kullanın.
• Yürüteçle merdiven inip çıkmayın.

Oturup kalkarken yürüteçten destek almak

En sık yapılan hata, kalkarken yürütece tutunup kendini çekmektir. Yürüteç hafiftir ve devrilebilir. Destek koltuktan alınır, yürüteç kalktıktan sonra kavranır.

Otururken

1. Sandalyeye yaklaşın ve küçük adımlarla arkanızı dönün.
2. Bacaklarınızın arkası sandalyeye değene kadar geri gidin.
3. Zayıf bacağınızı hafifçe öne uzatın.
4. Önce bir elinizle, sonra diğeriyle sandalyenin kolçağını kavrayın.
5. Yavaşça, kontrollü biçimde oturun. Kendinizi bırakmayın.

Kalkarken

1. Sandalyenin önüne doğru kayın, ayaklarınızı hafifçe geriye alın.
2. Ellerinizle kolçaklardan itin ve öne eğilerek kalkın.
3. Ayakta dengenizi bulduktan sonra elleri birer birer yürütece geçirin.
4. Birkaç saniye bekleyin, sonra yürümeye başlayın.

Bunun için kolçaklı, sağlam, tekerleksiz ve çok alçak olmayan bir sandalye seçin. Tuvalette oturup kalkmak zorsa klozet yükseltici gibi yardımcı ürünler kolaylık sağlayabilir.

Kapı eşiği, halı ve dar alanlar

Ev içindeki küçük engeller, yürüteçle yürüyen biri için büyük risk olabilir. Yürüyüş yolunu önceden düzenleyin.

• Halı ve kilimler: Kenarı kalkık, kayan küçük halıları kaldırın. Yürüteç ayakları ve tekerlekler halı kenarına takılabilir. Kalacak halıların kenarlarını sabitleyin.
• Kapı eşikleri: Mümkünse alçak eşikler için eşik rampası düşünün. Eşiğe dik yaklaşın. Önce yürütecin ön ayaklarını eşiğin üstüne alın, sonra adım atın. Tekerlekli yürüteçte ön tekerlekleri hafifçe kaldırarak geçin.
• Dönüşler: Belden bükülerek dönmeyin. Yürüteçle birlikte küçük adımlarla dönün.
• Dar koridorlar: Yürütecin rahatça geçeceği genişlikte yol açın. Kablo, ayakkabı ve sehpa gibi eşyaları kenara alın.
• Kapılar: Kapıyı açarken yürüteci sabit tutun. Kapıyı tamamen açtıktan sonra geçin.
• Islak zemin: Banyo ve mutfakta zemin kuru olsun. Kayseri'nin karlı kış günlerinde dışarıdan gelindiğinde yürüteç ayaklarını silin.
• Aydınlatma: Geceleri tuvalete giden yolda gece lambası bırakın.

Odaların tamamı için daha ayrıntılı bir liste isterseniz evde düşme riskini azaltma rehberimize bakabilirsiniz.

Yürüteci düzenli kontrol edin

Haftada bir kısa bir kontrol, beklenmedik sorunların önüne geçer.

• Lastik uçlar aşınmış, çatlamış ya da kaymaya başlamış mı?
• Tekerlekler rahat dönüyor mu, frenler tutuyor mu?
• Ayar pimleri deliklere tam oturuyor mu, vidalarda gevşeme var mı?
• Katlanır yürüteçte kilit mekanizması sıkıca kapanıyor mu?
• Yürüteç sallanıyor ya da bir yana yatıyor mu?

Bir sorun görürseniz yürüteci kullanmaya ara verin ve parçanın değişmesi gerekip gerekmediğini öğrenin.

Şimdi ne yapmalısınız?

1. Yürütecin yüksekliğini bugün, ayakkabıyla ve bilek hizasına göre kontrol edin.
2. Yakınınızın oturup kalkışını bir kez izleyin. Yürütece asılıyorsa doğru yöntemi birlikte çalışın.
3. Yatak odasından tuvalete giden yolu dolaşın. Halı, eşik ve kabloları düzenleyin.
4. Adım tekniği ve bacağa verilecek yük konusunda fizyoterapistinizden bilgi alın.
5. Yürürken sık sık sendeliyor, baş dönmesi yaşıyor ya da yeni bir ağrıdan yakınıyorsa hekiminize danışın.

Yürüteç, baston ve benzeri yardımcı ürünlere yürüteç ve baston sayfamızdan göz atabilirsiniz. Kocasinan'daki mağazamızda aradığınız ürünün bulunup bulunmadığını telefonla ya da WhatsApp'tan sorabilirsiniz.