Baston Boyu Nasıl Ayarlanır? Doğru Yükseklik ve Kullanım

Baston boyu neden bu kadar önemli?

Baston, yürürken yükün bir kısmını kola aktararak dengeyi kolaylaştırır. Ama bu destek ancak boy doğruysa işe yarar.

Baston fazla uzunsa omuz yukarı kalkar, kol yorulur ve beden yana yatar. Fazla kısaysa kişi öne eğilir, bel ve sırt zorlanır. İki durumda da düşme riski artabilir.

Bu yüzden baston alırken ya da evdeki eski bir bastonu yeniden kullanırken boyu mutlaka kontrol edin. Bastonu kullanacak kişinin hekimi ya da fizyoterapisti özel bir yükseklik önerdiyse o öneriye uyun.

Doğru yükseklik adım adım nasıl bulunur?

Ölçüm için bir yardımcıya ihtiyacınız olacak. Kişinin tek başına eğilip ölçü alması dengeyi bozabilir.

1. Günlük ayakkabıyı giyin. Ölçüyü çorapla ya da terlikle almayın. Bastonu en çok hangi ayakkabıyla kullanacaksanız onunla ölçün.
2. Dik durun. Gerekirse bir masaya ya da duvara hafifçe tutunun. Omuzlar gevşek, kollar iki yanda serbestçe sarksın.
3. Bilek çizgisini bulun. Yardımcınız bastonu ayağın yanına, biraz öne dik olarak koysun. Baston sapının üst kısmı, el bileğinin iç tarafındaki kıvrım çizgisi hizasına gelmelidir.
4. Tutarak kontrol edin. Sapı kavradığınızda dirsek hafifçe bükük kalmalıdır. Yaklaşık 15 ile 30 derece arası hafif bir bükülme genel olarak uygun kabul edilir. Kol tamamen gergin ya da çok bükükse boyu yeniden ayarlayın.
5. Birkaç adım yürüyün. Omuz kalkıyor mu, beden öne ya da yana eğiliyor mu, yardımcınız gözlesin.

Ayarlı ve ayarsız bastonlarda dikkat edilecekler

• Ayarlı (teleskopik) bastonlar: Genellikle basmalı bir pim ve sıra halinde delikler bulunur. Pimin delikten tam olarak dışarı çıktığını mutlaka görün. Yarım kalan pim, yük binince bastonun kaymasına yol açabilir.
• Ayarsız ahşap bastonlar: Boy, alt uçtan kesilerek kısaltılır. Kesim geri alınamaz, bu yüzden önce ölçüyü birkaç kez doğrulayın. Kesimden sonra uç lastiği sıkıca yerine oturmalıdır.

Baston hangi elde tutulur?

Genel kural şudur: Baston, zayıf ya da ağrılı bacağın karşı tarafındaki elde tutulur. Örneğin sağ diz ağrıyorsa baston sol eldedir.

Bunun nedeni, normal yürüyüşte kol ile karşı bacağın birlikte hareket etmesidir. Baston karşı elde olunca yük daha dengeli dağılır ve beden ağrılı tarafa doğru yatmaz.

Yürürken sıra şöyledir:

1. Bastonu ve zayıf bacağı aynı anda öne alın.
2. Ağırlığı bastona ve zayıf bacağa paylaştırın.
3. Sağlam bacağı öne, bastonun biraz ilerisine atın.

Adımları kısa tutun. Bastonu çok öne koymak bedeni öne çeker ve dengeyi zorlaştırabilir. Bazı durumlarda hekim ya da fizyoterapist farklı bir el önerebilir; böyle bir öneri varsa ona göre hareket edin.

Merdivende baston nasıl kullanılır?

Merdiven, baston kullananlar için en dikkat isteyen yerdir. Akılda kalması kolay bir kural vardır: Çıkarken sağlam bacak önce, inerken zayıf bacak önce.

Merdiven çıkarken

1. Basamağa yakın durun, bir elinizle tırabzanı tutun.
2. Sağlam bacağınızı üst basamağa atın.
3. Ardından bastonu ve zayıf bacağı aynı basamağa getirin.
4. Her basamakta iki ayağı yan yana getirmeden bir sonrakine geçmeyin.

Merdiven inerken

1. Basamağın kenarına yaklaşın, tırabzanı tutun.
2. Önce bastonu alt basamağa koyun.
3. Zayıf bacağı bastonun yanına indirin.
4. Son olarak sağlam bacağı aynı basamağa getirin.

Tırabzan, bastonu tuttuğunuz eli kullanmanızı gerektiren taraftaysa bastonu geçici olarak diğer ele almanız gerekebilir. Bu durumda hangi düzenin güvenli olduğunu fizyoterapistinize sorun. Tırabzan yoksa ya da merdiven dik ve dar ise mutlaka bir yakınınızın eşlik etmesini sağlayın.

Sık yapılan hatalar ve doğrusu

Uç lastiğini ayda bir kontrol edin. Tabanı düzleşmiş, çatlamış ya da kaygan hale gelmiş lastik, ıslak zeminde bastonun kaymasına neden olabilir.

Kış aylarında ve ev içinde dikkat

Kayseri kışları soğuk ve karlı geçer. Buzlu kaldırımda sıradan uç lastiği yeterli tutuş sağlamayabilir. Bastona takılan katlanır buz uçları bu tür zeminlerde destek olabilir. Ev ya da market gibi kapalı alanlara girince buz ucunu mutlaka kaldırın; düz zeminde kaydırabilir.

Ev içinde ise kaygan halılar, kablolar ve eşik çıkıntıları bastonun takılmasına yol açabilir. Evin genel güvenliği için evde düşme riskini azaltma rehberimize göz atabilirsiniz.

Ani başlayan bacakta güçsüzlük, konuşma bozukluğu, yüzde kayma, şiddetli baş dönmesi ya da bilinç bulanıklığı fark ederseniz beklemeden 112'yi arayın.

Bundan sonra ne yapmalısınız?

Bastonu kullanacak kişiyle birlikte şu kısa listeyi bugün gözden geçirin:

• Baston sapı, ayakkabıyla dik dururken bilek çizgisi hizasında mı?
• Sapı tutarken dirsek hafif bükük kalıyor mu?
• Baston zayıf bacağın karşı elinde mi?
• Ayarlı bastonda pim tam yerine oturmuş mu?
• Uç lastiği sağlam ve kaymaz durumda mı?
• Merdivende çıkış ve iniş sırası biliniyor mu?

Yeni bir baston ya da koltuk değneği bakıyorsanız yürüteç ve baston sayfamızdaki seçenekleri inceleyebilirsiniz. Kocasinan Gevher Nesibe Mahallesi'ndeki mağazamıza gelirken bastonu kullanacak kişiyi ve günlük ayakkabısını yanınızda getirirseniz boyu birlikte deneyerek ayarlayabiliriz. Aradığınız ürünün mağazamızda bulunup bulunmadığını telefonla ya da WhatsApp'tan sorabilirsiniz.