Havalı Yatak Kullanımı: Kurulum, Ayar ve Bakım Rehberi

Havalı yatak, yatağa bağımlı hastalarda vücudun aynı noktalara sürekli baskı yapmasını azaltmaya yardımcı olabilir. Bu desteği sağlayabilmesi için doğru kurulması, motorun doğru ayarlanması ve düzenli bakılması gerekir. Bu rehberde evde en sık karşılaşılan durumları adım adım ele alıyoruz.

Baskı, nem ve sürtünme konularının genel çerçevesi için yatak yarasına karşı evde önlemler yazımıza bakabilirsiniz. Burada yalnızca yatağın kendisine odaklanıyoruz.

Kurulumdan önce bilmeniz gerekenler

Havalı yatak iki parçadan oluşur: hava odacıkları bulunan yatak ve bu odacıklara sırayla hava veren motor. Motor, odacıkları belli aralıklarla şişirip söndürerek vücudun altındaki baskı noktalarını değiştirir.

Kuruluma başlamadan önce şunları kontrol edin:

• Kullanım kılavuzu elinizde mi? Her modelin ayarları farklıdır. Bu rehberdeki öneriler genel bilgidir; kılavuz önceliklidir.
• Yatağın yüzeyinde delik, yırtık ya da kopuk hortum var mı?
• Yatağın yakınında topraklı bir priz var mı? Uzatma kablosu gerekiyorsa sağlam olmalı ve yere düz serilebilmeli.
• Hasta karyolası kullanıyorsanız yan korkulukların havalı yatakla birlikte yeterli yükseklikte kalıp kalmadığına bakın.

Adım adım kurulum

1. Havalı yatağı kılavuzda belirtildiği şekilde serin. Baloncuklu tip yatakların çoğu mevcut yatağın ya da hasta karyolası şiltesinin üzerine serilir. Kılavuzunuz farklı bir şey söylüyorsa ona uyun.
2. Hortum bağlantılarının ayak ucunda kalmasına dikkat edin. Hortumlar baş tarafta kalırsa hastayı rahatsız eder, bükülme riski de artar.
3. Motoru askı aparatıyla karyolanın ayak ucuna asın ya da düz ve sağlam bir yüzeye koyun. Doğrudan halının üzerine koymayın; hava girişi tıkanabilir ve toz çeker.
4. Hortumları motora takın. Bükülmediğinden, ezilmediğinden ve karyola mekanizmasının arasına sıkışmadığından emin olun.
5. Motoru çalıştırın ve yatağın tamamen şişmesini bekleyin. Bu süre modele göre değişir. Hastayı yatak tam dolmadan yatırmayın.
6. Üzerine tek kat, ince ve gergin bir çarşaf serin.

Motor ayarı: ne çok sert ne çok yumuşak

Motorların çoğunda bir basınç ya da sertlik düğmesi bulunur. Bazı modellerde bu düğme hastanın kilosuna göre işaretlenmiştir. Amaç, yatağın hastayı taşıması ama sert bir zemin gibi davranmamasıdır.

Elle basit kontrol

Hasta yatarken elinizi avuç içi yukarı bakacak şekilde havalı yatağın altına, kalça hizasına doğru kaydırın.

• Hastanın kalçasını elinizde belirgin şekilde hissediyorsanız yatak fazla yumuşaktır. Hasta alttaki zemine oturuyor olabilir. Basıncı biraz artırın.
• Hasta sert bir yüzeydeymiş gibi duruyor, kayıyor ya da rahatsızlık dile getiriyorsa basınç fazla olabilir.

Ayarı değiştirdikten sonra yatağın yeni basınca ulaşması için bir süre bekleyin, sonra kontrolü tekrarlayın. Hastanın kilosu belirgin değişirse ya da yatak başı uzun süre yükseltiliyorsa ayarı yeniden gözden geçirin.

Çevirme ve bakım saatlerini düzene oturtmak için yatağa bağımlı hastada günlük bakım düzeni yazımız işinize yarayabilir.

Temizlik ve günlük bakım

• Temizlikten önce motorun fişini çekin.
• Yatak yüzeyini ılık, hafif sabunlu suyla nemlendirilmiş bir bezle silin. Ardından temiz nemli bezle sabunu alın ve tamamen kurulayın.
• Çamaşır suyu, tiner ya da alkol bazlı sert ürünleri kılavuz izin vermiyorsa kullanmayın. Bu ürünler yüzeyi sertleştirip çatlatabilir.
• Motoru suya batırmayın, üzerine sıvı dökülmesine izin vermeyin. Dışını yalnızca kuru ya da hafif nemli bezle silin.
• Motorda hava filtresi varsa kılavuza göre düzenli kontrol edin. Tozlanmış filtre motorun zorlanmasına yol açabilir.
• İdrar ya da başka bir sıvı bulaştığında beklemeden temizleyin. Islak yüzey hem cildi tahriş edebilir hem de yatağın ömrünü kısaltabilir.

Kayseri kışları soğuk geçtiği için odayı ısıtırken soba ya da elektrikli ısıtıcı gibi sıcak kaynakları yataktan ve hortumlardan uzak tutun. Isıtıcı battaniye ya da sıcak su torbasını havalı yatağın üzerinde kullanmayın; hem yüzeye hem hastanın cildine zarar verebilir.

Sık yapılan hatalar

• Kalın ve çok katlı serme: Yorgan, kalın pike ya da üst üste alez koymak havalı yatağın etkisini azaltır. Tek kat ince çarşaf yeterlidir. Alez gerekiyorsa ince ve nefes alan bir tane seçin.
• Gece motoru kapatmak: Motor sesi rahatsız edebilir. Ancak kapatıldığında yatak söner ve hasta sert zemine yatar. Motoru duvara ya da karyola demirine doğrudan değmeyecek şekilde asmak titreşim sesini azaltabilir.
• Bükülmüş hortum: Karyola indirilip kaldırılırken hortum sıkışabilir. Her ayardan sonra hortumlara göz atın.
• Sivri cisimler: Çengelli iğne, makas, kalem ya da evcil hayvan tırnağı yatağı delebilir.
• Hastayı kenarda oturtmak: Havalı yatağın kenarı oturmaya uygun değildir, hasta kayabilir. Kalkış ve oturma için hemşire ya da fizyoterapistin önerdiği yöntemi kullanın.
• Yatak başını uzun süre çok yüksek tutmak: Hasta kalçasının üzerine çöker ve basınç bu noktada toplanır. Ne kadar yükseltileceğini hemşirenize ya da hekiminize danışın.
• Kabloyu yolda bırakmak: Elektrik kablosu karyola tekerinin altında ya da yürüme yolunda kalmasın.

Arıza belirtileri ve ne yapmalı

Elektrik gittiğinde yatak zamanla söner. Bazı modellerde hortum ucunu kapatan bir tıpa bulunur; bu, havanın bir süre içeride kalmasına yardımcı olabilir. Elektrik uzun süre gelmezse hastanın pozisyonunu daha sık değiştirin.

Hastanın cildinde kızarıklık, renk değişikliği ya da açık yara fark ederseniz hemşirenize ya da hekiminize haber verin. Nefes darlığı, göğüs ağrısı ya da bilinç bulanıklığı gibi durumlarda vakit kaybetmeden 112'yi arayın.

Bugün yapabileceğiniz kontroller

1. Hortumların ayak ucunda, bükülmeden ve sıkışmadan durduğuna bakın.
2. Elle kontrolü yapın; hastanın alttaki zemine oturup oturmadığını anlayın.
3. Yatağın üzerindeki katları azaltın, tek kat ince çarşafa geçin.
4. Motorun filtresini ve kablosunu gözden geçirin.
5. Isıtıcıları yataktan uzaklaştırın.
6. Ayar ve çevirme sıklığını hemşirenizle bir kez daha konuşun.

Havalı yatak, yedek hortum ya da motor gibi ürünleri arıyorsanız mağazamızda bulunup bulunmadığını telefonla ya da WhatsApp'tan sorabilirsiniz. Mağazamız Kocasinan'da, Gevher Nesibe Mahallesi'ndedir.