Evde Bakımda Eldiven, Maske ve El Hijyeni Rehberi

Hijyen, bakımın görünmeyen yarısıdır

Evde bakım veren kişi gün içinde yemek hazırlar, ilaç verir, hasta bezini değiştirir, cildi temizler. Aynı eller bütün bu işlerde dolaşır. Hijyen alışkanlığı, bu işlerin birbirine bulaşmasını azaltmaya yardımcı olur. Hem hastayı hem sizi korur.

Amaç hastane düzeni kurmak değil. Amaç, her gün aynı sırayla tekrar edeceğiniz birkaç basit kural belirlemek. Kural ne kadar az ve net olursa, yorgun olduğunuz günde de uygulanır.

Bu yazıda eldiven, maske, el antiseptiği, önlük ve atıkları ele alıyoruz. Genel bakım düzeni için yatağa bağımlı hastada günlük bakım düzeni yazımıza da göz atabilirsiniz.

Tek kullanımlık eldiven: tür ve beden seçimi

Eldiven; bez değiştirirken, cilt bakımında, vücut sıvısıyla temas olasılığı olan her işlemde işinize yarar. Piyasada üç ana tür vardır.

Pudrasız modeller, hassas ciltlerde genellikle daha rahat kullanılır. Eldiven sonrası ellerde kızarıklık, kaşıntı ya da kuruluk olursa kullandığınız türü hekiminize ya da eczacınıza söyleyin.

Doğru beden nasıl bulunur?

• Eldiven çok sıkıysa yırtılır ve elinizi yorar. Çok genişse tutuş zayıflar, kayar.
• Ambalajdaki beden tablosuna bakın. Genellikle yazı avuç çevresine göre yapılır.
• Avuç çevrenizi, başparmak hariç, mezuranın yardımıyla ölçün.
• İki beden arasında kaldıysanız küçük bedeni değil, elinizi sıkıştırmayan bedeni seçin.

Eldiven kullanırken beş kural

1. Eldiveni takmadan önce ellerinizi yıkayın ve iyice kurulayın.
2. Her hasta işleminden sonra eldiveni değiştirin. Örneğin bezi değiştirdikten sonra aynı eldivenle yemek tabağına dokunmayın.
3. Eldiveni yıkayıp yeniden kullanmayın.
4. Eldivenle telefona, kapı koluna, buzdolabına dokunmayın.
5. Eldiveni çıkarırken bileğe yakın dış yüzeyden tutup ters çevirerek çıkarın. Sonra ellerinizi yine yıkayın. Eldiven, el yıkamanın yerini tutmaz.

El yıkama ve el antiseptiği

Sabunla su, hijyenin temelidir. Gözle görülür kir varsa antiseptik yetmez; önce sabunla yıkamanız gerekir. Yıkama süresi en az yirmi saniye olmalı. Parmak aralarını, tırnak diplerini ve başparmakları atlamayın.

Ellerinizi şu anlarda yıkayın:

• Hastaya dokunmadan önce ve sonra.
• Hastanın yemeğine, ilacına ya da bezine dokunmadan önce ve sonra.
• Tuvaletten sonra, burnunuzu sildikten ve öksürdükten sonra.
• Eldiveni çıkardıktan sonra.
• Çöpü ya da kirli çamaşırı taşıdıktan sonra.

El antiseptiği, ellerde gözle görülür kir yokken ve musluk uzaktayken pratik bir yardımcıdır. Avucunuza yeterince alın, elleriniz kuruyana kadar ovalayın. Silkelemeyin, kurulamayın.

Cerrahi maske ve diğer maskeler arasındaki fark

Her maske aynı işi görmez. Evde en çok üç tür karşınıza çıkar.

• Cerrahi maske: Tek kullanımlıktır, çok katmanlıdır, burun telli ve kulaklıdır. Konuşurken, öksürürken çıkan damlacıkların çevreye yayılmasını azaltmaya yardımcı olur. Bakım verenler için günlük kullanımda yaygın seçimdir.
• Bez maske: Yıkanıp yeniden kullanılır. Katman yapısı ve sızdırmazlığı üründen ürüne değişir. Hasta bakımı gibi yakın temaslı işlerde tek başına güvenilir bir seçenek olmayabilir.
• Yüze sıkı oturan solunum maskeleri (FFP2 gibi sınıflandırılanlar): Yüze daha sıkı oturur. Nefes almayı zorlaştırabilir. Hekim ya da hemşire özellikle önermişse kullanın.

Maske takarken dikkat edin

• Maske burnu ve çeneyi kapatmalı, kenarlarda boşluk kalmamalı.
• Nemlenince, kirlenince ya da yırtılınca değiştirin. Tek kullanımlık maskeyi yıkamayın.
• Maskeyi çenenizin altına indirip tekrar takmayın. Çıkarırken yalnızca kulak bağlarından tutun.
• Maske taktıktan ve çıkardıktan sonra ellerinizi yıkayın.

Hastaya maske takmak istiyorsanız önce hekime sorun. Özellikle nefes darlığı olan ya da oksijen desteği kullanan kişilerde maske rahatsızlık verebilir. Oksijen maskesi bakımı için nazal kanül ve oksijen maskesi temizliği yazımıza bakabilirsiniz.

Önlük ve atıkların güvenli ayrıştırılması

Hasta bezi değişimi, cilt temizliği gibi sıvı sıçrama ihtimali olan işlerde önlük ya da önlük işlevi gören bir koruyucu giysi işinizi kolaylaştırır. Tek kullanımlık önlükler her işlemden sonra atılır. Kumaş önlük kullanıyorsanız her kirlenmede değiştirin ve diğer çamaşırlardan ayrı yıkayın. Önlüğü bakım odasının dışında, mutfakta ya da salonda giymeyin.

Atıkları şu şekilde ayırın:

1. Kirli bez, eldiven, maske ve mendiller: Ağzı kapanan, sağlam bir poşete koyun. Poşet dolmadan ağzını bağlayın. Sızıntı ihtimali varsa ikinci bir poşete alın.
2. Normal ev çöpü: Yemek artığı, ambalaj gibi temiz atıkları bu poşete karıştırmayın.
3. İğne ve benzeri kesici malzeme: Normal çöpe atmayın. Bunların nasıl toplanacağını hekim, hemşire ya da eczacıya sorun.
4. Atık kabı: Pedallı ve kapaklı bir kova, elinizle kapağa dokunmayı önler. Kovayı düzenli boşaltın ve temizleyin.

Hasta bezi seçimi ve cilt bakımı için hasta bezi seçimi rehberimiz de yardımcı olabilir.

Bugün uygulayabileceğiniz kısa plan

• Bakım odasının girişine bir sabunluk, kağıt havlu, antiseptik ve kapaklı bir çöp kovası yerleştirin.
• Eldiven kutusunu, maskeleri ve önlükleri aynı rafta, kolay erişilir yerde tutun.
• Hasta ya da sizde lateks alerjisi şüphesi varsa nitril eldivene geçin ve hekime söyleyin.
• Eldiveni her işlemden sonra değiştirmeyi, ellerinizi eldivenin öncesinde ve sonrasında yıkamayı alışkanlık yapın.
• Hasta nefes darlığı çekiyorsa, bilinci bulanıyorsa ya da tepki vermiyorsa vakit kaybetmeden 112'yi arayın.
• Ateş, yeni başlayan öksürük, ciltte kızarıklık ya da yaralanma gibi durumlarda hekiminize ya da bir sağlık kuruluşuna başvurun.

Hijyen malzemelerinin mağazamızda bulunup bulunmadığını telefonla ya da WhatsApp'tan sorabilirsiniz. Genel ürün gruplarına hasta bakım ürünleri sayfamızdan göz atabilirsiniz.