Ateş Ölçer Çeşitleri: Hangisini Seçmeli, Nasıl Kullanmalı?

Evde birinin ateşi çıktığında ilk iş ölçmektir. Ancak aynı kişide iki farklı cihaz değişik sonuç verebilir. Hatta aynı cihaz, iki ölçümde farklı değer gösterebilir. Bunun nedeni çoğu zaman cihaz değildir. Asıl neden ölçüm yeri ve kullanım biçimidir. Bu rehberde ateş ölçer çeşitlerini, her birinin nasıl kullanılacağını ve sonucu yanıltan hataları bulacaksınız.

Ateş ölçer çeşitleri: kısa karşılaştırma

Evde kullanılan ateş ölçerler üç ana gruba ayrılır. Her birinin kolay yanı da, dikkat isteyen yanı da farklıdır.

Cam cıvalı termometreler kırıldığında cıva ve cam kırığı riski taşır. Bu yüzden evlerde yerini büyük ölçüde dijital cihazlara bırakmıştır. Evinizde hâlâ varsa dikkatli kullanın ve kırılmayacak bir yerde saklayın.

Temaslı dijital ateş ölçer: ölçüm yeri ve kullanım

Bu cihazlar ucu vücuda değerek ölçer. Dikkat edilecekler ölçüm yerine göre değişir.

Koltuk altı

• Koltuk altını önce kurulayın. Ter, sonucu düşük gösterebilir.
• Ucu koltuk altının tam ortasına, tene değecek şekilde yerleştirin. Arada giysi kalmasın.
• Kolu gövdeye bastırın. Yatan hastada kolu göğsün üzerine çaprazlayabilirsiniz.
• Sinyal sesi gelene kadar cihazı çıkarmayın. Bazı cihazlar sesten sonra da kısa süre bekletilmeyi önerir. Kılavuza bakın.

Ağız içi

• Yemekten, sıcak ya da soğuk içecekten ve sigaradan sonra bir süre bekleyin. Süreyi kılavuzda bulabilirsiniz.
• Ucu dilin altına, yan tarafa yerleştirin. Dudakları kapatın, ağızdan nefes almayın.
• Bilinci bulanık, sürekli öksüren, nefes darlığı olan ya da cihazı ısırabilecek kişilerde bu yöntemi kullanmayın.

Makat

Bu yöntem daha çok bebeklerde kullanılır. Nasıl ve hangi yaşta uygulanacağını çocuk hekiminize ya da hemşirenize danışın. Bu iş için ayrı bir cihaz ayırın, üzerine not düşün ve asla ağız içinde kullanmayın.

Temassız ateş ölçer: alından doğru ölçüm

Bu cihaz kızılötesi ışınla alın yüzeyindeki ısıyı okur. Uyuyan hastayı uyandırmadan ölçmek için pratiktir. Ancak yüzeyi ölçtüğü için dış etkenlere duyarlıdır.

• Cihazı kılavuzda yazan mesafede tutun. Çok uzak ya da çok yakın tutmak sonucu değiştirir.
• Alın kuru ve açık olsun. Saç, bere, ter ya da krem varsa önce temizleyin.
• Dışarıdan yeni gelen birini hemen ölçmeyin. Kayseri'nin soğuk kış günlerinde dışarıdan gelen kişinin alnı serin olur ve sonuç yanıltıcı çıkabilir. Kişi oda ısısına alışsın, sonra ölçün.
• Cihaz da soğuk bir yerden getirildiyse bir süre odada bekletin.
• Soba, kalorifer yanında ya da güneş altında duran kişiyi hemen ölçmeyin.
• Şüpheli bir sonuçta kısa bir ara verip tekrar ölçün.

Kulak tipi ateş ölçer: kulağa doğru yerleştirme

Bu cihaz kulak kanalının içindeki ısıyı kısa sürede okur. Doğru sonuç için ucun kanala düzgün girmesi gerekir.

1. Cihaz koruyucu başlık kullanıyorsa her ölçümde temiz başlık takın.
2. Yetişkinde kulak kepçesini hafifçe yukarı ve geriye çekin. Böylece kanal düzleşir.
3. Ucu kanala doğru yönelterek nazikçe yerleştirin. Zorlamayın.
4. Ölçüm tuşuna basın ve sinyali bekleyin.

• Kişi bir kulağının üzerine yatmışsa o kulak ısınmış olabilir. Diğer kulağı kullanın ya da biraz bekleyin.
• Yoğun kulak kiri, kulak ağrısı ya da akıntı varsa bu yöntemi kullanmayın ve durumu hekiminize söyleyin.
• Her ölçümde aynı kulağı tercih edin.
• Küçük bebeklerde kulak ölçümünün uygun olup olmadığını çocuk hekiminize sorun.

Sonucu yanıltan yaygın hatalar

• Farklı yöntemleri karşılaştırmak: Sabah koltuk altı, akşam alından ölçüp iki sonucu kıyaslamak yanıltır.
• Yanlış zamanda ölçmek: Banyodan, yemekten, sıcak içecekten ya da hareketten hemen sonra ölçmeyin.
• Kalın örtü altında ölçmek: Battaniyeye sarılı hastada vücut yüzeyi ısınmış olabilir. Örtüyü kısa süre açın, sonra ölçün.
• Zayıf pil: Pil azaldığında cihaz hatalı değer gösterebilir.
• Kirli uç ya da mercek: Ucu ve sensörü kılavuza uygun şekilde temiz tutun.
• Ölçümü erken bitirmek: Sinyal gelmeden cihazı çekmek sonucu düşük gösterir.
• Kayıt tutmamak: Akılda tutulan değerler karışır. Hekime net bilgi veremezsiniz.

Ölçümü kaydetmek ve ne zaman yardım almak gerekir?

Yaşlı ya da yatağa bağımlı bir hastaya bakıyorsanız ölçümleri yazmak işinizi kolaylaştırır. Bir deftere tarih, saat, ölçüm yeri, sonuç, verilen ilaç ve hastanın genel durumunu not edin. Bu kaydı günlük rutine eklemek için yatağa bağımlı hastada günlük bakım düzeni rehberimize göz atabilirsiniz.

Yaşlılarda enfeksiyon her zaman belirgin ateşle kendini göstermeyebilir. Halsizlik, iştahsızlık, alışılmadık uyku hali ya da kafa karışıklığı gibi değişiklikleri de not edin ve hekiminize iletin. Hangi durumda ateş düşürücü verileceğine ve ne zaman muayene gerektiğine hekiminiz karar verir.

Bebeklerde ve küçük çocuklarda ateş fark ettiğinizde ne yapmanız gerektiğini önceden çocuk hekiminize sorun ve not alın.

Ateş ölçer seçerken ve kullanmaya başlarken

• Evde kimi ölçeceğinizi düşünün. Uyuyan ya da huzursuz hastada temassız ya da kulak tipi daha pratik olabilir. Koltuk altı ölçümü sabır ister.
• Ekranı büyük ve okunaklı cihazlar, gözü yorulan bakım verenler için kolaylık sağlar.
• Ölçüm hafızası olan cihazlar kayıt tutmayı kolaylaştırır.
• Kullanım kılavuzunu baştan sona okuyun. Bekleme süresi ve ölçüm mesafesini bir kenara yazın.
• Yedek pili hazır bulundurun.
• Cihazı her kullanımdan sonra kılavuza uygun temizleyin, kuru ve serin bir yerde saklayın.

Ateş ölçeri ilk yardım çantanızda, kolay ulaşılır bir yerde tutmak iyi bir alışkanlıktır. Çantada başka nelerin bulunması gerektiğini evde ilk yardım çantası rehberimizde bulabilirsiniz.

Kocasinan'daki mağazamızda ateş ölçer bulunup bulunmadığını telefonla ya da WhatsApp'tan sorabilirsiniz.