Hasta Bakarken Bel ve Sırt Nasıl Korunur?

Bakım verenin beli neden bu kadar zorlanır

Evde hasta bakımı, gün içinde defalarca eğilmek, uzanmak ve ağırlık taşımak demektir. Alt değiştirmek, hastayı yana çevirmek, yatakta yukarı çekmek ya da sandalyeye geçirmek tek tek basit görünür. Ama hepsi art arda gelince yük birikir.

Bele en çok zarar veren hareketler genellikle şunlardır: alçak bir yatağa belden eğilmek, kollar uzatılmış hâlde öne uzanarak kaldırmak ve bir yandan kaldırırken bir yandan gövdeyi döndürmek. Yorgunluk da işin içine girince dikkat azalır.

Amaç daha güçlü olmak değildir. Amaç yükü doğru dağıtmak, mümkün olan her yerde kaldırmak yerine kaydırmak ve işi doğru yükseklikte yapmaktır.

Harekete geçmeden önce kısa bir hazırlık

Birkaç saniyelik hazırlık, hem sizi hem hastayı korur. Her kaldırma ya da çevirme öncesinde şu listeyi aklınızdan geçirin:

• Hastaya ne yapacağınızı anlatın ve elinden geleni yapmasını isteyin.
• Karyolanın, tekerlekli sandalyenin ya da transfer sandalyesinin frenlerini kilitleyin.
• Yatağı çalışma yüksekliğine getirin.
• Yoldaki halı, kablo, terlik gibi engelleri kaldırın.
• Kaymayan, ayağı saran bir ayakkabı giyin. Terlik ya da çorapla çalışmayın.
• Hasta ağırsa ya da hiç destek veremiyorsa ikinci bir kişiyi çağırın.
• Hekim ya da fizyoterapistin hastaya özel bir kısıtlaması varsa (ör. ameliyat sonrası belirli hareketlerden kaçınma) ona uyun.

Doğru duruşun temel kuralları

Hangi işi yaparsanız yapın, şu kurallar aynıdır:

• Geniş basın: Ayaklarınızı omuz genişliğinde açın, bir ayağınız hafif önde olsun.
• Dizlerden bükün: Belden değil, kalça ve dizlerden eğilin. Sırtınız düz kalsın.
• Yakın çalışın: Hastayı ya da yükü gövdenize yakın tutun. Kollarınız uzadıkça beliniz daha çok zorlanır.
• Ayaklarınızla dönün: Yön değiştirirken belinizi burmayın, adım atarak dönün.
• Birlikte hareket edin: "Üç deyince" gibi bir işaretle hastayla ya da yardımcınızla aynı anda hareket edin. Ani çekişlerden kaçının.
• Nefesinizi tutmayın: Hareket sırasında rahat nefes alıp verin, karnınızı hafifçe sıkın.

Yatakta çevirme, yukarı çekme ve oturtma

Yana çevirme

1. Yatağı düz konuma ve çalışma yüksekliğine getirin.
2. Hastayı kendinize doğru çevireceğiniz için karşı taraftaki kenarlığı kaldırın.
3. Hastanın kollarını göğsünde birleştirin, uzaktaki dizini bükün.
4. Bir elinizi omzuna, diğerini kalçasına koyun.
5. Ağırlığınızı öndeki ayağınızdan arkadakine aktararak hastayı yavaşça kendinize doğru çevirin.
6. Sırtına ve dizlerinin arasına yastık yerleştirerek pozisyonu sabitleyin.

Pozisyonun ne sıklıkla değiştirilmesi gerektiğini hemşirenize ya da hekiminize sorun.

Yatakta yukarı çekme

Hastayı koltuk altlarından tutup yukarı çekmeyin. Bu hem hastanın omzuna hem sizin belinize ağır gelir. Bunun yerine yatağı düzleyin, iki kişi hastanın altındaki çarşafın ya da kaydırma örtüsünün iki kenarından tutup birlikte kaydırın. Hasta dizlerini bükerek topuklarıyla itebiliyorsa bu da işi kolaylaştırır.

Yatak kenarına oturtma ve sandalyeye geçiş

Ayarlı karyolada önce yatak başını kaldırın; hasta yarı oturur hâle gelince bacaklarını yatak kenarından sarkıtıp gövdesini doğrultmasına yardım edin. Sandalyeye geçişte sandalyeyi yatağın yanına hafif açıyla yerleştirin, frenleri kilitleyin, ayaklıkları yana açın. Hastanın boynunuza sarılmasına izin vermeyin; ellerini yatak kenarına ya da sandalye koluna koymasını isteyin.

Yükseklik ayarlı karyola bele nasıl katkı sağlar

Bakım verenlerin en sık yaptığı hata, normal bir yatağa saatlerce eğilerek çalışmaktır. Yüksekliği ayarlanabilen bir karyola bu eğilmeyi büyük ölçüde azaltır.

Çalışırken yatak yüzeyini yaklaşık kalça kemiğinizin hizasına getirin. Evde farklı boylarda bakım verenler varsa herkes kendine göre ayarlasın. İşiniz bitince yatağı en alçak konuma indirin ve frenleri kilitleyin; bu, hastanın düşme riskini azaltmaya yardımcı olabilir.

Karyola seçenekleri için hasta karyolası sayfamıza bakabilirsiniz. Mağazamız hasta karyolası kiralamaktadır; ayrıntılar için kiralama sayfasını inceleyebilirsiniz.

İşinizi kolaylaştıran yardımcı ürünler

Doğru ürün, kaldırmayı kaydırmaya dönüştürerek belinizin taşıdığı yükü azaltır:

• Transfer sandalye: Ev içinde oda ya da banyo arasında taşımayı kolaylaştırır.
• Tekerlekli sandalye: Kolçağı ve ayaklığı yana açılabilen modeller, yataktan geçişte hastaya yaklaşmanızı sağlar.
• Klozet yükseltici: Hasta tuvalette daha kolay oturup kalkar, siz de daha az eğilirsiniz.
• Kaydırma örtüsü, transfer tahtası, transfer kemeri: Yatakta kaydırma ve sandalyeye geçişte tutunma noktası sağlar. Mağazamızda bulunup bulunmadığını telefonla sorabilirsiniz.
• Hasta kaldırma lifti: Ağırlığını hiç taşıyamayan hastalarda düşünülebilir. Kullanımını bir sağlık profesyonelinden öğrenin.

Diğer seçenekler için hasta bakım ürünleri sayfamıza göz atabilirsiniz. Kendi beliniz için korse düşünüyorsanız önce hekiminize danışın; korse doğru tekniğin yerini tutmaz.

Kendinizi koruyun ve bugün şunları yapın

• Ağır işleri evde yardımcı olduğu saatlere toplayın.
• Gün içinde kısa molalar verin, belinizi germe hareketleri için fizyoterapistinize danışın.
• Mümkünse bir hemşire ya da fizyoterapistten size evde teknik göstermesini isteyin.
• Bel ağrınız birkaç günde azalmıyorsa hekiminize başvurun.
• Bacağa yayılan ağrı, uyuşma, güç kaybı ya da idrar ve dışkı kontrolünde sorun olursa vakit kaybetmeden acil servise başvurun.
• Hastayı kaldırırken sizde ya da hastada göğüs ağrısı, nefes darlığı veya bilinç bulanıklığı olursa hemen 112'yi arayın.
• Hasta düşerse aceleyle kaldırmayın; yaralanma şüphesinde 112'yi arayın.

Bu akşam evdeki düzeni bir kez gözden geçirin: yatak yüksekliği, frenler, yollar ve eksik ürünler. Listenizi çıkarınca Kocasinan Gevher Nesibe Mahallesi'ndeki mağazamızı arayabilir ya da WhatsApp'tan yazarak ihtiyacınız olan ürünün bulunup bulunmadığını sorabilirsiniz.